Na tropische warmte volgen buien, droogte blijft
Opnieuw beregening in het Rivierengebied | Ab Donker
Gisteren werd het vrijwel overal tropisch warm en vandaag steeg de temperatuur in het oosten opnieuw tot boven 30 graden. Vanuit het westen stroomt inmiddels koelere lucht binnen. De komende 24 uur trekken bovendien buien over het land, maar die beëindigen de droogte niet.
De grote temperatuurverschillen waren vandaag goed merkbaar. Terwijl het in het oosten en zuidoosten opnieuw tropisch warm werd, bleef de temperatuur in het westen door de aanvoer van koelere lucht duidelijk lager. Tegelijkertijd nam vanuit het zuiden de bewolking toe. Vanmiddag valt vooral in het zuidoosten enige tijd regen en plaatselijk kan het stevig doorregenen.
Morgen krijgt vrijwel het hele land met buien te maken. In de ochtend komen de eerste buien vooral in het noordwesten voor, waarna ze zich later over de rest van Nederland verspreiden. Tussen de buien door breekt de zon nog geregeld door en plaatselijk blijft het langere tijd droog.
Met het verdwijnen van de tropische lucht wordt het komende dagen minder warm. Vooral in het noorden en midden komt de temperatuur lager uit dan vandaag, maar van echt koel zomerweer is geen sprake. In een groot deel van het land wordt het ongeveer 23 tot 25 graden en in het zuidoosten kan het nog iets warmer worden. Daarmee blijven de temperaturen voor eind juli prima zomers.
Droogte blijft toenemen
Voor de natuur, tuinen en landbouw zijn de buien hard nodig. Het landelijke neerslagtekort bedroeg op 28 juli ongeveer 232 millimeter. Rond deze tijd van het jaar is een tekort van iets meer dan 100 millimeter gebruikelijk. Het tekort is daarmee grofweg twee keer zo groot als normaal en bevindt zich rond het niveau van de vijf procent droogste jaren. In de komende twee weken wordt bovendien een verdere stijging naar ongeveer 268 millimeter verwacht.
De huidige droogte behoort daarmee tot de uitzonderlijk droge jaren, al is het absolute record nog niet in zicht. In recordjaar 1976 liep het maximale landelijke neerslagtekort op tot ruim 350 millimeter. Ook 2018 en 2022 waren bijzonder droog; in 2022 werd een maximum van 318 millimeter bereikt. Zulke droge zomerhalfjaren kwamen vroeger maar af en toe voor, maar de afgelopen jaren volgden ze elkaar opvallend snel op. Hogere temperaturen versterken de droogte doordat meer vocht uit de bodem en planten verdampt.
De regen van vanmiddag en morgen is dus welkom, maar blijft een druppel op een gloeiende plaat. De buien zijn plaatselijk en vullen het tekort slechts beperkt aan. Ook de lage grondwaterstanden en rivierafvoeren herstellen niet door één of twee natte dagen. In verschillende gebieden gelden inmiddels onttrekkingsverboden, nemen problemen met verzilting toe en wordt extra gecontroleerd op schade aan droogtegevoelige kades en dijken.
Opnieuw warmer en droog
Lang duurt de tijdelijke afkoeling waarschijnlijk niet. Vanaf zondag laten de modellen alweer een geleidelijke stijging zien. Na het weekend komt de middagtemperatuur op veel plaatsen rond 28 graden uit. Vooral in het zuiden en zuidoosten kan het begin volgende week weer tropisch warm worden. De onzekerheid neemt verder vooruit wel duidelijk toe, maar een langdurige koele periode lijkt vooralsnog niet waarschijnlijk.
Na morgen lijkt bovendien opnieuw een langere overwegend droge periode aan te breken. Tijdens het weekend en waarschijnlijk ook een groot deel van volgende week valt geen regen. In combinatie met de opnieuw oplopende temperaturen kan het neerslagtekort daardoor verder toenemen. De buien van komende 24 uur zorgen lokaal even voor verlichting, maar een structurele omslag naar wisselvallig en natter weer zit voorlopig niet in de verwachting.
